Hoge Raad: Deliveroo-bezorgers zijn werknemers, geen zzp'ers

Jarenlang fietsten de bezorgers van Deliveroo rond als zzp'er. De Hoge Raad maakte daar een streep door: het zijn gewoon werknemers. Daarmee verloor Deliveroo de laatste ronde van een lange strijd met vakbond FNV.

Waar ging het over

Deliveroo zette zijn bezorgers in als zelfstandige ondernemers, met een contract dat zo ook was opgesteld. FNV vond dat schijn en stapte naar de rechter. De vraag: zijn deze bezorgers zzp'er of toch werknemer?

Eerdere rechters oordeelden al dat het werknemers waren. Deliveroo legde zich daar niet bij neer en ging in cassatie bij de Hoge Raad, de hoogste rechter. Op 24 maart viel de beslissing.

De wet zegt dat er een arbeidsovereenkomst is als iemand tegen loon, gedurende zekere tijd, werkt onder gezag van een ander. Dat is geen lijstje om af te vinken. Een rechter kijkt naar alle omstandigheden samen.

Wat de rechter besliste

De uitslag is helder: de bezorgers van Deliveroo zijn werknemers, geen zzp'ers. Het eerdere oordeel van het Hof blijft staan en Deliveroo wordt teruggefloten.

De Hoge Raad bouwt voort op zijn eerdere uitspraak X/Gemeente Amsterdam (6 november 2020) en werkt in twee stappen:

• Stap 1: wat is er afgesproken, en hoe pakt dat in de praktijk uit?
• Stap 2: voldoet dat aan de wettelijke definitie van een arbeidsovereenkomst?

Bij die toets wogen een paar dingen zwaar:

• De bezorgers konden zich vrij aanmelden en opdrachten weigeren. Dat sluit gezag niet uit: zodra een rit was aangenomen, stuurde Deliveroo zoveel dat er wél gezag was.
• Op papier mochten ze zich laten vervangen, maar in de praktijk gebeurde dat bijna nooit. Een afspraak die niet wordt gebruikt, weegt nauwelijks.
• De Hoge Raad keek naar inbedding: hoe sterk zijn het werk en de persoon onderdeel van de organisatie, en gedraagt iemand zich echt als ondernemer in het economisch verkeer?

Of er strengere algemene regels moeten komen, laat de Hoge Raad nadrukkelijk aan de wetgever.

Wat dit voor jou betekent

Werk je als of met een zzp'er, dan telt niet wat er op papier staat, maar hoe het in de praktijk loopt.

Stel: een verpleegkundige werkt op zzp-basis, maar draait al maanden vaste diensten in hetzelfde ziekenhuis, draait mee in het rooster en gebruikt de vrijheid om opdrachten te weigeren nooit. Dan kan een rechter ook hier zeggen: dit is feitelijk een werknemer.

Een vervangingsclausule die in de praktijk dode letter blijft, redt de zzp-status niet. Wat telt is of je echt als ondernemer opereert en hoe diep je in de organisatie zit.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies; laat je situatie altijd beoordelen door een specialist.