Hoge Raad: Deliveroo-bezorgers zijn werknemers, geen zzp'ers

Waar ging het over

Deze zaak gaat over de vraag of de bezorgers van Deliveroo zzp'ers zijn of werknemers. Het is het sluitstuk van een langere juridische strijd tussen Deliveroo en vakbond FNV. Eerdere rechters oordeelden al dat de bezorgers werknemers zijn, maar Deliveroo legde zich daar niet bij neer en ging in cassatie bij de Hoge Raad. Op 24 maart deed de Hoge Raad uitspraak.

De kern van het geschil draait om de vraag wanneer er sprake is van een arbeidsovereenkomst. Volgens de wet is dat het geval als iemand zich verbindt om tegen loon, gedurende zekere tijd, arbeid te verrichten in dienst van (onder gezag van) een ander. Belangrijk is dat dit geen kwestie is van het afvinken van losse vereisten. Alle omstandigheden van het geval moeten in onderling verband worden bekeken.

Wat de rechter besliste

De Hoge Raad oordeelde dat de toets in dit geval leidt tot de conclusie dat de bezorgers een arbeidsovereenkomst hebben. Zij zijn dus werknemer van Deliveroo, en het oordeel van het Hof blijft in stand.

De Hoge Raad sluit aan bij zijn eerdere uitspraak X/Gemeente Amsterdam van 6 november 2020. Daarin bepaalde hij dat je eerst kijkt naar de gemaakte afspraken en hoe die in de praktijk zijn uitgevoerd (stap 1), en vervolgens of die afspraken voldoen aan de wettelijke definitie van een arbeidsovereenkomst (stap 2).

Dat bezorgers zich vrij konden aanmelden en opdrachten mochten weigeren, betekent op zichzelf niet dat er geen gezagsverhouding is. Zodra een opdracht wél werd aanvaard, oefende Deliveroo zoveel controle uit dat er toch gezag was. Nieuw is dat de Hoge Raad meeweegt in welke mate een afspraak in de praktijk echt betekenis had. De bezorgers mochten zich in theorie laten vervangen, maar deden dat slechts incidenteel. Ook nieuw is dat de Hoge Raad belang hecht aan de mate waarin het werk en de persoon zijn ingebed in de organisatie, en of die persoon zich in het economisch verkeer als ondernemer gedraagt. De vraag of er nadere algemene regels nodig zijn, legt de Hoge Raad nadrukkelijk bij de wetgever.

Wat dit voor jou betekent

Werk je met of als zzp'er, dan telt niet wat er op papier staat, maar hoe de samenwerking in de praktijk uitpakt. Een vervangingsclausule die nooit wordt gebruikt, weegt nauwelijks. Inbedding in de organisatie en de vraag of je je echt als ondernemer gedraagt, kunnen doorslaggevend zijn. Een verpleegkundige die op zzp-basis structureel in een ziekenhuis werkt, kan zo alsnog werknemer blijken.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies; laat je situatie altijd beoordelen door een specialist.