Uber-arrest: ondernemerschap weegt volwaardig mee bij de zzp-vraag

Waar ging het over

Op 21 februari 2025 deed de Hoge Raad een belangrijke uitspraak in een zaak rond Uber-chauffeurs. De centrale vraag was of twee mensen die exact hetzelfde werk doen binnen hetzelfde bedrijf juridisch verschillend kunnen worden gekwalificeerd: de een als werknemer, de ander als zzp'er.

Die vraag draait om het negende gezichtspunt uit het eerdere Deliveroo-arrest. In dat arrest formuleerde de Hoge Raad negen gezichtspunten die meewegen bij de kwalificatie van een arbeidsrelatie, zoals de aard en duur van het werk, de inbedding in de organisatie, de verplichting om het werk persoonlijk te doen, de wijze van beloning en of de werker commercieel risico loopt. Het negende gezichtspunt gaat over ondernemerschap: gedraagt iemand zich in het economisch verkeer als ondernemer, bijvoorbeeld door reputatie op te bouwen, acquisitie te doen, een fiscale ondernemersstatus te hebben of voor meerdere opdrachtgevers te werken? In de Uber-zaak zijn prejudiciële vragen gesteld over hoe je dit gezichtspunt precies moet uitleggen.

Wat de rechter besliste

De Hoge Raad oordeelde dat ondernemerschap even zwaar weegt als de andere gezichtspunten en dus geen ondergeschikte rol speelt. Dat heeft een opmerkelijk gevolg: bij dezelfde opdrachtgever kunnen twee personen die exact hetzelfde werk doen toch verschillend worden beoordeeld. Een chauffeur die actief onderneemt, bijvoorbeeld door een reputatie op te bouwen en aan acquisitie te doen, kan als zelfstandige kwalificeren, terwijl een collega die dat niet doet als werknemer wordt aangemerkt.

Tegelijk benadrukt de Hoge Raad dat geen enkel criterium op zichzelf doorslaggevend is. Het gaat om een integrale beoordeling: de combinatie van alle factoren bepaalt of iemand werknemer of zelfstandige is. Elke arbeidsrelatie wordt individueel beoordeeld, met inachtneming van alle relevante omstandigheden.

Wat dit voor jou betekent

Voor jou als freelancer betekent dit dat je eigen ondernemersgedrag echt meetelt. Werk je exclusief voor één opdrachtgever, accepteer je elke opdracht en doe je niets aan acquisitie, dan kan een rechter oordelen dat je feitelijk werknemer bent. Werk je voor meerdere opdrachtgevers, kies je zelf je opdrachten en investeer je in een bedrijfswebsite en marketing, dan versterkt dat je positie als zelfstandige, zelfs bij identiek werk.

Voor opdrachtgevers is de les dat de papieren overeenkomst niet beslist. Kijk naar de feitelijke invulling en naar hoe zelfstandig de werker zich in het economisch verkeer gedraagt. Let op: dit wijkt af van het wetsvoorstel Wet VBAR, waarin ondernemerschap pas in een latere fase wordt meegewogen.

Deze tekst is algemene informatie en geen juridisch advies; laat je eigen situatie altijd door een arbeidsrechtadvocaat beoordelen.