Werk je als zzp'er, maar voelt het als een vaste baan? Zo zit het met gezag

Anderhalf jaar werk je nu bij dezelfde gemeente. Je hebt een eigen pasje, een vaste plek op de derde verdieping, en je teamleider keurt je vakantiedagen goed.

Op papier ben je zelfstandige. Maar ben je dat ook echt?

Die vraag krijgen we vaak. Het goede nieuws: meestal kun je het antwoord zelf goed vinden. Je moet alleen weten waar je op let.

Eerst: welke vorm heb je?

Werk je via detachering in loondienst? Dan ben je al in dienst, alleen niet bij de organisatie waar je elke dag zit. Je werkgever is het detacheringsbureau.

Stuurt de opdrachtgever je dagelijks aan? Dat hoort bij deze vorm en is geen probleem.

Werk je als zzp'er via een bemiddelaar, dan ligt het anders. Het uitgangspunt is dan dat je geen werkgever hebt. Juist hier speelt de vraag of er toch een gezagsverhouding is ontstaan.

Waarom gezag zo belangrijk is

De wet noemt drie kenmerken van een arbeidsovereenkomst. Je doet het werk zelf, je krijgt loon en je werkt in een gezagsverhouding.

De eerste twee gelden bij bijna elke opdracht. Daarom is gezag vaak het punt waarop het omslaat.

Wat er in je contract staat, is daarbij niet beslissend. De rechter en de Belastingdienst kijken naar hoe je in de praktijk werkt. Ze wegen alle omstandigheden samen: één signaal zegt weinig, het totaalbeeld telt.

Signalen dat het richting een dienstverband gaat

Pak je eigen opdracht erbij en loop deze punten langs:

• Je leidinggevende bepaalt niet alleen wát je oplevert, maar ook hoe en wanneer je dat doet.
• Je vraagt verlof aan op dezelfde manier als je collega's in vaste dienst.
• Je hebt functionerings- of beoordelingsgesprekken.
• Je doet hetzelfde werk als collega's in loondienst, zonder duidelijk afgebakend project.
• Je werkt al lang voor één opdrachtgever en er is geen einddatum in zicht.
• Je mag je niet laten vervangen, ook niet door iemand die net zo goed is.
• Je loopt geen ondernemersrisico. Je krijgt per uur betaald, wat het resultaat ook is.
• Je staat in het organogram of hebt een functietitel binnen het team.

Herken je jezelf in meerdere punten tegelijk? Dan is het tijd om er goed naar te kijken.

Werk je op een laptop of met een e-mailadres van de organisatie? Bij de overheid is dat vaak gewoon een beveiligingseis. Op zichzelf zegt het weinig.

Wat kan er gebeuren?

Werk je in werkelijkheid als werknemer, dan kan achteraf worden vastgesteld dat er een arbeidsovereenkomst was. Meestal met de opdrachtgever. In sommige constructies ook met de partij die je bij de opdrachtgever plaatst.

Voor de opdrachtgever kan dat naheffingen betekenen. Voor jou kan het gevolgen hebben voor je status als ondernemer en je fiscale voordelen.

Sinds 2025 controleert de Belastingdienst weer actiever op schijnzelfstandigheid. Geen reden voor paniek. Wel een reden om er bewust mee bezig te zijn.

Wat je zelf kunt doen

• Zet in je opdrachtomschrijving het resultaat centraal, niet je werktijden.
• Werk bij voorkeur aan een afgebakend project met een duidelijk einde.
• Bepaal zelf hoe je werkt en leg afspraken vast.
• Maak het op tijd bespreekbaar als je merkt dat je rol langzaam verandert.

Dat laatste gebeurt vaker dan je denkt. Je begint aan een project en zit een tijd later, zonder dat iemand het zo heeft besloten, op een vaste plek in het team.

Samen kijken we ernaar

Twijfel je over je eigen situatie? Je hoeft het niet alleen uit te zoeken. We lopen je opdracht graag rustig met je door en kijken welke vorm het beste bij je past.

Soms is een kleine aanpassing genoeg. Soms is een andere constructie verstandiger. In beide gevallen weet je daarna waar je staat.

Dit artikel is algemene voorlichting en geen juridisch of fiscaal advies over jouw situatie.