Wet VBAR uitgelegd: wat de nieuwe regels rond schijnzelfstandigheid voor jou betekenen

Waar gaat de Wet VBAR over?

De afkorting VBAR staat voor 'Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden'. Het is een wetsvoorstel dat de regels rond schijnzelfstandigheid duidelijker wil maken. De kern van de vraag is simpel: werk je als zelfstandige, of ben je eigenlijk in loondienst zonder dat zo te noemen?

Die vraag speelt al jaren. Voor veel IT- en overheidsprofessionals die als zzp'er werken, is het soms onduidelijk waar de grens ligt. De Wet VBAR probeert daar meer houvast bij te geven.

Waarom een nieuwe wet?

De huidige praktijk leunt sterk op rechtspraak en open normen. Dat geeft ruimte, maar ook onzekerheid. Opdrachtgevers durven soms geen zzp'er in te huren uit angst dat de relatie achteraf als dienstverband wordt gezien. En jij als professional wilt vooraf weten waar je aan toe bent.

Het idee achter de wet is om de beoordeling van een arbeidsrelatie meer te structureren. Niet één enkel kenmerk geeft de doorslag, maar het geheel van afspraken en de manier waarop je in de praktijk werkt.

Wat verandert er, op hoofdlijnen?

Het voorstel werkt met een aantal elementen die samen helpen bepalen of er sprake is van werken in dienst of als zelfstandige. Denk daarbij aan zaken als de mate waarin je inhoudelijk wordt aangestuurd, hoe je werk is ingebed in de organisatie van de opdrachtgever, en hoe zelfstandig je je als ondernemer opstelt.

Die elementen worden tegen elkaar afgewogen. Het is dus nadrukkelijk geen afvinklijst waarbij één punt alles beslist. De bedoeling is dat het totaalbeeld telt.

Daarnaast is er aandacht voor een zogeheten rechtsvermoeden. Het idee daarvan is dat bij een relatief laag uurtarief eerder wordt aangenomen dat iemand werknemer is. Dat vermoeden helpt vooral mensen aan de onderkant van de markt om makkelijker hun rechten op te eisen. Voor de meeste IT- en overheidsprofessionals met een marktconform tarief speelt dit doorgaans een kleinere rol, maar het is goed om te weten dat het bestaat.

Wat betekent dit voor jou?

Het belangrijkste: dit is bedoeld om duidelijkheid te scheppen, niet om zelfstandig ondernemerschap onmogelijk te maken. Echte zelfstandigheid blijft mogelijk. Het gaat erom dat de papieren werkelijkheid en de dagelijkse praktijk met elkaar kloppen.

Wat je nu al kunt doen, is letten op hoe je opdrachten zijn ingericht. Werk je voor eigen rekening en risico, bepaal je in grote mate zelf hoe je je werk uitvoert, en heb je meerdere opdrachtgevers of de vrijheid die te hebben? Dat soort kenmerken past bij ondernemerschap.

Hoe staat het ervoor?

Wetgeving als deze doorloopt verschillende stappen voordat ze definitief is, en de inhoud kan tijdens dat proces nog veranderen. Het is daarom verstandig om de ontwikkelingen te blijven volgen en geen onomkeerbare keuzes te maken op basis van een voorstel dat nog niet vaststaat.

Twijfel je over je eigen situatie of een specifieke opdracht? Leg de details dan voor aan een fiscalist of jurist die naar jouw omstandigheden kan kijken. Wij denken graag rustig met je mee over hoe je opdrachten zijn vormgegeven.

Dit artikel is voorlichtend bedoeld en vormt geen juridisch of fiscaal advies.